Webmastering, Tworzenie stron www, grafika

TakJakby.pl - różnice pomiędzy kobietą, a mężczyzną w humorystyczny sposób :)

Pamięć o pamięciach

Przez całe epoki sami dla siebie byliśmy nośnikami informacji, wraz z wynalezieniem pisma sytuacja uległa poprawie, jednak wciąż zapis i przechowywanie wieści wymagało znacznych sił. Ostatnie dwa wieki przyniosły znaczące innowacje w tej dziedzinie, rewolucja ?pamięciowa? trwa do dziś.

Na początku było słowo, dziś mamy wszechobecne bity i bajty, za pomocą których jesteśmy w stanie zakodować i przechowywać praktycznie dowolną informację, tekst, obraz czy dźwięk (co prawda nie wynaleziono jeszcze powszechnej metody przekazywania wrażeń węchowych, ale... czy na pewno byśmy tego chcieli ? ciekawe, jaki zapach wywoływałoby zawieszenie się systemu?

Jeżeli pod pojęciem nośnik pamięci rozumiemy urządzenie zdolne do przechowywania danych w celu ich późniejszego wykorzystania, to za najstarszy, a przy tym najpopularnieszy nośnik należy uznać... nas samych. Przekazy ustne po dziś dzień są niezwykle popularnym sposobem wymiany informacji. Ale pamięć ludzka jest zawodna i niekiedy wypaczająca pierwotny sens informacji, dlatego też zajmijmy się pozostałymi sposobami przechowywania danych. 

Początki

Pomijając gliniane tabliczki z pismem klinowym, wynalezione przez Sumerów czy też fenicjańskiego Abacusa (zwykłe liczydło, ale fajnie się nazywa ;) ), w nowożytnej historii nośników pamięci należałoby zacząć od czasów dość odległych od momentu powstania pierwszego komputera. 

Zacznijmy od Paskaliny. Taką nietypową nazwę miało urządzenie skonstruowane przez Blaise Pascala już w 1642 roku. Był to dość prymitywny sumator ? pomocnik dodawania i odejmowania. Konstrukcja ta składała się z kół zębatych i przekładni, które przy odpowiedniej dozie wyobraźni można uznać za pierwsze przekaźniki informacji. Tak naprawdę urządzenie monsieur Pascala nie było jego wymysłem, lecz zmodyfikowaną wersją sumatora skonstruowanego wcześniej (w 1623 r.) przez Wilhelma Schickarda. 

Kolejnym dość istotnym etapem w historii nośników informacji (o danych jako takich za wcześnie jeszcze wspominać) było powstanie w 1832 roku maszyny analitycznej (czy też maszyny liczącej), zdolnej do operacji na liczbach sześciocyfrowych. Za pomocą tej maszyny można było wyliczać wielomiany kwadratowe. Jej wynalazcą był Charles P. Babbage, współpracujący z Josephem Clementem. Maszyna, co bardzo interesujące, była programowalna ? jej konfiguracja mogła zmieniać się w zależności od wprowadzanych instrukcji. Takie założenie wymagało użycia jakiegoś konkretnego nośnika, zatem konstruktorzy skorzystali z zapisu instrukcji na metalowych kartach perforowanych. Takie karty istniały jednak już wcześniej! Ich wynalazcą był Joseph Marie Jacquard, twórca... programowalnych maszyn tkackich (tzw. krosna żakardowe), w których wzór tkaniny był automatycznie realizowany według łańcucha metalowych kart perforowanych. Miało to miejsce już w 1804 roku.

Nie upłynęło dużo czasu, gdy pojawił się kolejny typ nośnika informacji ? taśma perforowana. Otóż w 1858 roku sir Charles Wheatstone skonstruował telegraf automatyczny, który miał czytnik papierowej taśmy perforowanej i piszący rejestrator. Osiągał zawrotną jak na owe czasy prędkość 400 słów na minutę, znacznie więcej niż dawało się zrealizować za pomocą pojedynczych kart perforowanych. Zresztą, w tym miejscu wypadałoby się nieco cofnąć w czasie, oddając sprawiedliwość pomysłowemu Jacquardowi. Już w 1807 r. wprowadził on krosno programowane nie z kart, lecz z taśmy, jednak czytnik taśmy perforowanej użyty w telegrafie Wheatstone'a był urządzeniem znacznie lepszym i wykorzystywanym nie tylko do programowania, ale i do przesyłania danych ? tym samym bardziej odpowiadał pamięci ?masowej? w obecnym ujęciu. 

A może magnetyczny?

Analizując pasjonującą historię nośników pamięci, mimo że karty i taśmy perforowane pozostawały jeszcze długo w użyciu (praktycznie do lat osiemdziesiątych XX wieku!), powinniśmy zwrócić uwagę na pewien epizodyczny, ale nie mniej istotny fakt. Otóż w 1888 roku Oberlin Smith opublikował (nie chcąc ochrony patentowej ? czyżby pierwszy przypadek idei open source?) dość dziwaczny jak na tamte czasy pomysł zapisu zmiennych sygnałów elektrycznych w postaci szeregu domen magnetycznych o różnej wartości i polaryzacji. Czyż nie brzmi znajomo? ;) Tak naprawdę Smith ?nosił się? z ideą zapisu magnetycznego od momentu odwiedzin ? 10 lat wcześniej (1878 r.) ? Thomasa Edisona w jego centrum badawczym w Menlo Park. 

Karty perforowane jednak na przełomie XIX i XX w. trzymały się równie mocno, jak obecnie ropa (i jej pochodne) w silnikach spalinowych. Pomysł Smitha był dopiero zalążkiem idei, natomiast już w 1890 roku Hermann Hollerith użył kart perforowanych do kodowania danych statystycznych dla spisu powszechnego w Stanach Zjednoczonych. Taki zapis danych umożliwiał ich automatyczne sortowanie. Hollerith zasłynął też z innych względów, w 1896 roku postanowił rozstać się z amerykańskim Urzędem Statystycznym i założył własny biznes ? Tabulating Machine Company, czyli nic innego, jak późniejsze IBM (International Business Machines). System Holleritha, oparty na kartach perforowanych, wykorzystywano na dużą skalę także później, czego przykładem jest użycie jego sortowników i tabulatorów przy spisie powszechnym w Niemczech, w 1910 roku. 

Oczywiście równolegle dokonywano nowych wynalazków, z których warto zwrócić uwagę na Telegraphone ? urządzenie, opracowane w 1900 roku przez duńskiego inżyniera Valdemara Poulssena, zapisujące dźwięk w postaci domen magnetycznych. Była to pierwsza praktyczna realizacja idei Smitha. Poulssen użył jako nośnika drutu z miękkiej stali. Zwracam uwagę, że w przeciwieństwie do kart i taśm perforowanych, które obecnie już ?wymarły?, zapis magnetyczny nadal nie ma konkurencji na wielką skalę. Istotną innowacją w dziedzinie zapoczątkowanej przez Poulssena było pojawienie się taśmy do zapisu magnetycznego na podłożu celuloidowym. Opracował ją w 1928 roku niemiecki chemik Fritz Pfleumer. Taśma w porównaniu z drutem Poulssena była przede wszystkim znacznie lżejsza i pozwalała na większą prędkość zapisu. Pomysł okazał się na tyle dobry, że jest (oczywiście z pewnymi modyfikacjami) wykorzystywany do dziś we wszelkiego typu taśmach streamerowych, czy... kasetach magnetofonowych i taśmach wideo. 

Znamy już zatem protoplastów nośników taśmowych, a co z dyskami twardymi? Pierwsze pojawiły się nieco później, najpierw mieliśmy do czynienia z tzw. pamięcią bębnową. Pierwszy egzemplarz skonstruował w 1932 roku austriacki inżynier Gustav Tauschek. W tego typu pamięci nośnik magnetyczny jest naniesiony na powierzchnię obracającego się wokół własnej osi walca. Odczytem i zapisem zajmowały się nieruchome głowice zamocowane ?na sztywno? na obudowie. Ten typ konstrukcji był znacznie bliższy współczesnym dyskom twardym niż cokolwiek innego, co wymyślono do tamtego czasu. 

Innowacje czasu wojny

W maszynach liczących konstruowanych w latach 40. i później (aż do przełomu lat 70. i 80.) królowały taśmy perforowane. Tragiczne lata drugiej wojny światowej to także intensywne badania naukowe prowadzone również w kierunku rozwoju technik obliczeniowych i wymiany oraz przechowywania danych. W 1943 roku brytyjscy matematycy z Post Office Research Laboratories, pod kierownictwem dr. Tommy'ego Flowersa zbudowali programowalną maszynę o budzącej respekt nazwie ? Colossus. Pod pojęciem programowalna należy rozumieć, że możliwa była zmiana listy operacji, jakie maszyna ma wykonać. Mało tego, sprzęt opracowany przez brytyjczyków potrafił także wykonać instrukcję skoku do ustalonego miejsca programu ? daje to podstawy do nazwania Colossusa komputerem. Jak na owe czasy Colossus był dość szybkim sprzętem, mimo że do wymiany danych wykorzystywał nie zapis magnetyczny, lecz dziurkowaną taśmę telegraficzną, która była odczytywana czytnikiem optoelektrycznym z prędkością 5000 znaków na sekundę. Ciekawostką jest, że w Colossusie taśma perforowana oprócz nośnika danych spełniała jeszcze rolę... zegara taktującego(!). Taktowanie tego komputera było narzucane przez perforację i wykorzystywało fakt, że taśma telegraficzna ma dodatkowy rząd otworków do synchronizacji.

Jeszcze pozwolę sobie na małą dygresję. Colossus powstał trzy lata przed słynnym ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) uznawanym za pierwszy komputer na świecie... ENIAC był znacznie szybszy (potrafił wykonać blisko 100 tys. operacji), ale był też znacznie większy ? zajmował pomieszczenie 12 na 6 m. Pamięcią masową (czy też nośnikami, za pomocą których ten gigant był programowany) były dołączane tablice funkcyjne, odpowiadające w pewnym sensie kartom perforowanym o większym stopniu komplikacji. 

Lawina rusza!

Najbardziej dynamiczny rozwój nośników pamięci masowej rozpoczyna się od roku 1950. W tymże roku dr Yoshiro Nakamatsu z Uniwersytetu Tokijskiego skonstruował ? uwaga! ? napęd dysków elastycznych i przeznaczoną doń dyskietkę (miała średnicę 8 cali). Niemal natychmiast po ogłoszeniu wynalazku skrzętnie zainteresował się nim koncern IBM, wykupując wszelkie prawa do niego. 

Wracając do tematu pamięci masowych, komputerem, który ?wyzwolił się? z taśm i kart perforowanych był wprowadzony pod koniec 1951 roku do produkcji seryjnej (a jakże!) komputer Ferranti Mark I. Dane przechowywane były na pamięci bębnowej o pojemności 650 000 bitów. Komputer zajmował dwie pięciometrowe szafy. Imponująca była (jak na owe czasy) także jego szybkość działania. Dodawanie trwało 1,2 ms (tak! milisekundy), a mnożenie 2,2 ms. Wtedy nikt jeszcze nie myślał o oszczędzaniu energii. Mark I pobierał 27 kilowatów mocy. 

Rok później (1952) pojawiła się kolejna innowacja, powstał pierwszy komputer wykorzystujący pamięci taśmowe, nazywał się EDVAC (Electronic Discrete Variable Computer). Dla ścisłości, na początku stosowano taśmy perforowane, dopiero później zastąpiono je magnetycznymi ? dziurkacze odetchnęły z ulgą ;). Taśmy magnetyczne stosowane w EDVAC-u wyprodukował IBM, w którym wymyślono też sposób kodowania danych na tych nośnikach ? tzw. NRZI (Non Return Zero Inverted). 

Era twardzieli i laserów

13 września 1956 r. uznaje się za datę powstania pierwszego dysku twardego. Tego bowiem dnia zbudowano pierwszy egzemplarz pamięci dyskowej ? IBM 305 RAMAC (Random Access Method of Accounting and Control). Twardziel to właściwe słowo w stosunku do RAMAC-a, urządzenie to przechowywało dane na ? uwaga! ? 50 (tak, pięćdziesięciu!) dyskach (czy raczej aluminiowych talerzach) o średnicy 24 cale każdy! Głowice odczytująco-zapisujące umieszczone były ? po jednej na każdą stronę talerza (tak jak jest obecnie w dyskach twardych) ? na ruchomym ramieniu, którego zęby wchodziły między dyski. Pozycjonowaniem głowic zajmował się silnik krokowy. RAMAC był nie tylko szybszy, ale i pojemniejszy (mieścił 5 MB!) od dotychczasowych konstrukcji bębnowych z nieruchomymi zespołami głowic. 

Mimo obecności talerzy i ruchomego zespołu głowic do współczesnych dysków twardych było RAMAC-owi jeszcze bardzo daleko. Kiepsko było też z trwałością zapisu, głównie dlatego, że głowice ?szurały? po powierzchni talerzy dysków. Wymagało to poprawek, a te ? zgodnie z zapotrzebowaniem ? powstawały. Pierwszy dysk twardy z głowicami poruszającymi się na poduszkach powietrznych ? w odległości 250 mikrocali (6,35 mm) od powierzchni talerza ? powstał w 1962 roku. Ponownie producentem było IBM. Urządzenie nosiło nazwę 1301 Advanced Disk File. W tzw. międzyczasie ? w 1961 roku ? w urządzeniu o nazwie Bryant Computer 4240 zastosowano pamięć masową o pojemności aż 90 MB! Był to dysk twardy wyposażony w 2439-calowe (metrowe!) talerze. Innowacją był sposób zapisu ? model ten był pierwszym dyskiem korzystającym z techniki zoned recording. Rok debiutu modelu 1301 Advanced Disk File (1962) to także rok wynalezienia lasera diodowego, który leży u podstaw zapisu i odczytu danych na nośnikach optycznych. 

W roku 1965 zadebiutował pierwszy dysk ? IBM 2310 Ramkit ? z drgającą cewką (voice coil actuator). Był to zarazem pierwszy dysk z wymiennym (14-calowym) kartridżem (zespołem nośnik+napęd). Miał pojemność 1 MB (1024 kB), aczkolwiek ideę wymiennych pakietów zastosowano już rok wcześniej, także w urządzeniu IBM-a (IBM 1311 Low Cost File; pojemność pakietu sześciu 14-calowych dysków wynosiła 2,69 MB). 

W 1966 pojawił się pierwszy dysk ? IBM 2314 ? wyposażony w głowice z rdzeniem ferrytowym, co znacząco podniosło gęstość zapisu: upakowano 29,17 MB na jedenastu 14-calowych talerzach. 

Ciekawostką jest, że ?pierwszy? napęd dysków elastycznych (dyskietek) jest datowany na rok 1971. Było to urządzenie firmy ? oczywiście ? IBM o nazwie 23FD Minnow. Dyskietki były pamięciami typu read-only (tylko do odczytu), mieściły 816 kB danych i miały średnicę 8 cali. Interesujące, czemu IBM tak długo zwlekał z wprowadzeniem wykupionego wynalazku dr. Yoshiro Nakamatsu... Rok później pojawiła się nowość z nieco innej dziedziny, dotyczącej jednak także zapisu magnetycznego. Firma 3M przedstawiła 4-calową kasetę z taśmą ? tzw. QIC (Quarter Inch Cartridge). Taśmy te były w powszechnym użyciu (są używane nawet do dziś) w streamerach. 

Kolejny rok ? 1973 ? jest istotny z dwóch powodów: po pierwsze, to rok urodzin autora tego artykułu ;), po drugie ? rok wprowadzenia (zgadnijcie ;)) przez IBM-a urządzenia o nazwie 3340 Winchester. Talerze tego dysku miały średnicę 14-cali, głowice poruszały się na poduszce powietrznej w odległości zaledwie 17 mikrocali (około 0,4 mm) od powierzchni nośnika, a wszystkie talerze były umieszczone na wspólnej osi (tzw. wrzecionie dysku). Ten model dysku był protoplastą ? pod względem konstrukcyjnym ? dzisiejszych dysków twardych. Jednak urządzeniem znacznie bardziej przypominającym obec-ne dyski twarde był model ST506 firmy Seagate. Pojawił się on na rynku w 1980 roku, miał pojemność 5,3 MB, a dane były zapisywane na 2 talerzach o średnicy 5,25 cala. Wewnętrzny transfer tego dysku wynosił ?aż? 5 Mb/s (megabitów, nie MB!) natomiast średni czas dostępu 85 ms, mniej więcej tyle, ile osiągają obecne... napędy CD-ROM. 

Rok 1980 jest szczególnie ważny z innego powodu. W tym roku Sony i Philips wspólnie, dogadując się co do ostatecznej pojemności i rozmiaru nośnika, wynalazły płytę kompaktową. Rynkowa premiera płyty kompaktowej zapisanej muzyką datowana jest na rok 1982, kiedy to opracowano specyfikację zapisu audio na tych powszechnie dziś stosowanych nośnikach, tzw. czerwoną książkę (ang. Red Book). Na krążek zawierający dane komputerowe trzeba było poczekać jeszcze dwa lata. W tzw. międzyczasie ? w roku 1983 ? na rynku pojawił się pierwszy 3,5-calowy dysk twardy, raczej nieznanej obecnie firmy Rodime Inc., model RO 352. Miał on pojemność 10,4 MB. Dane zapisywane były na dwóch talerzach. Interfejsem wymiany danych, jaki zastosowano w tym dysku, było wcześniej wprowadzone na rynek rozwiązanie Seagate'a ? ST506/412. 

Bariera gigabajta

Została ona przekroczona w 1991 roku w dysku twardym IBM 0663 Corsair. Dysk ten, składający się aż z ośmiu 3,5-calowych talerzy, miał pojemność 1004 MB. Z pewnością przyczyniło się do tego opracowanie i zastosowanie w tym modelu głowic magnetorezystywnych, umożliwiających zwiększenie gęstości zapisu. Warto też dodać, że rok wcześniej do dysków twardych ?zawitała? zmieniona metoda kodowania danych. Przeszło dziesięcioletnią metodę MFM (Modified Frequency Modulation) zastąpiono metodą PRML (Partial Response Maximum Likelihood). 

Także w przypadku nośników optycznych przekroczono pojemność 1 GB, głównie za sprawą standardu DVD, który opracowano pod koniec 1995 roku. Nieco wcześniej ? w roku 1994 ? na rynku po raz pierwszy masowo pojawiły się karty pamięci CompactFlash (nie licząc wcześniej dostępnych kart PCMCIA z pamięcią flash, nazywanych niekiedy pseudodyskami twardymi). Trochę trudno jest określić początek pojawienia się na rynku pierwszych pamięci flash, gdyż pamięci te to nic innego, jak pamięci EEPROM, które stanowią nieco zmodernizowane układy pamięci ROM (a taka znajdowała się już w pierwszych komputerach). Niemniej ? ponieważ zajmowaliśmy się tu pamięciami masowymi i nośnikami pamięci ? wraz z pojawieniem się przenośnych kart pamięci flash należy o nich wspomnieć. 

Przyszłość?

Znak zapytania jest jak najbardziej na miejscu. Biorąc pod uwagę wręcz wykładniczy trend rozwoju nośników danych i pamięci masowych trudno przewidzieć, co zostanie wymyślone w roku 2003, a co dopiero przewidywać, co będzie dalej? Możliwości mamy wiele, w dyskach twardych bynajmniej wyścig w osiągnięciu coraz to wyższych gęstości zapisu (i wynikających z tego pojemności), mimo barier fizycznych w gęstości upakowania danych w domenach magnetycznych stale opracowuje się nowe metody zapisu, mające oddalić granice możliwości zapisu magnetycznego. Analogicznie w optycznych nośnikach możemy się spodziewać zwiększenia pojemności nie tylko w wyniku gęstszego zapisu (z zastosowaniem lasera o krótszej długości fali), ale być może już wkrótce pojawią się nośniki zapisywane w sposób wielowarstwowy.

 

TIMELINE

3500 p.n.e

 

Sumeryjskie pismo klinowe

s

1642

 

Paskalina Blaise Pascala (zębate kółka z dziesiętną przekładnią).

 

s

 

1804

 

Metalowe karty perforowane (Joseph Marie Jacquard).

 

s

 

1832

 

Maszyna analogiczna Bobbage`a/Clementa; karty perforowane.

 

s

 

1858

 

Perforowana taśma (telegraf Wheatstone`a).

s

 

1888

 

Pomysł zapisu magnetycznego (Oberlin Smith).

 

s

 

1900

 

Telegraphone, zapis magnetyczny, nośnikiem był drut stalowy (Valdemar Poulssen).

 

s (w kolorze białym)

 

1928

 

Celuloidowa taśma magnetyczna Pfleumera.

 

s

 

1932

 

Pamięć bębnowa Tauscheka.

 

s

 

1943

 

Taśma perforowana wykorzystana także jako zegar taktujący (Colossus).

 

s

 

1950

 

Napęd dysków elastycznych i dyskietka dr. Yoshiro Nakamatsu.

s

 

1952

 

Powstał EDVAC, pierwszy komputer korzystający z pamięci taśmowych.

s

 

1956

 

Protoplasta dysków twardych IBM 305 RAMAC ? 5 MB.

 

s

 

1961

 

Po raz pierwszy użyto techniki zoned recording (Bryant Computer 4240 ? 90 MB).

s

 

1962

 

Pierwszy dysk z głowicami na poduszce powietrznej 
(IBM 1301 Advanced Disk File ? 56 mln znaków).

 

s

 

1962

 

Wynaleziono laser diodowy.

 

s

 

1963

 

Pierwszy dysk twardy 14? (IBM 1311 ? 2,69 MB).

 

s

 

1965

 

Pierwszy dysk z voice coil actuator (IBM 2310 Ramkit ? 1,024 MB).

s

 

1966

 

Pierwszy dysk z głowicami z rdzeniem ferrytowym (ferrite core heads ? IBM 2314 ? 29,17 MB).

s

 

1971

 

?Pierwsza? stacja dyskietek IBM 23FD (816 kB).

s

 

1972

 

3M wprowadza 4-calową kasetę magnetyczną (QIC).

s

 

1973

 

Pierwszy ?winchester?, dysk IBM 3340 (35 lub 70 MB).

 

s

 

1975

 

Pierwszy dysk z rotary actuator IBM 62 GV Gulliver ? 5 lub 9 MB.

s

 

1976

 

Pierwsza stacja dyskietek 5,25 cala (Shugart Associates SA400 ? 218,8 kB).

s

 

1980

 

Pierwszy dysk twardy 5,25 cala (Seagate Technology ST506 ? 5 MB).

s

 

1981

 

Powstaje płyta CD.

s

 

1982

 

Pierwsza stacja dyskietek 3,5 cala o pojemności 437,5 kB (Sony OA-D3OV).

s

 

1983

 

Pierwszy dysk twardy 3,5 cala (Rodime RO 352 ? 10,4 MB).

 

s

 

1983

 

Opracowano specyfikację Video-CD.

s

 

1984

 

Pierwszy dysk twardy 8,8 cala (Hitachi DK815 ? 5 ž 460 MB).

s

 

1984

 

Opracowano specyfikację CD-ROM.

s

 

1985

 

Pierwszy dysk twardy montowany na karcie ? Quantum Hardcard ž 10,5 MB.

s

 

1986

 

Pierwszy 3,5-calowy dysk z voice coil actuator (Conner Peripherals CP340 ? 40 MB).

s

 

1988

 

Pokonana bariera 1 GB (pierwszy dysk twardy 9,5 cala ? Hitachi DKU-86i ? 1890 Megabytes).

s

 

1990

 

Pierwszy dysk z kodowaniem PRML (IBM 0681 Redwing ? 857 MB).

s

 

1991

 

Pojawienie się głowic magnetorezystywnych i pierwszy gigabajtowy dysk 3,5 cala (IBM 0663 Corsair ž 1004 MB).

s

 

1992

 

Dysk na karcie PC Card (Integral Peripherals 1841PA Ranger ? 42,5 MB).

 

s

 

1993

 

Pierwszy dysk o prędkości obrotowej 7200 obr./min (Seagate Technology ST12550 Barracuda ? 2139 Megabytes).

s

 

1994

 

Na rynku pojawiły się karty CompactFlash.

 

s

 

1995

 

Pierwsza dyskietka z własnym serwomechanizmem (First embedded servo flexible disk drive; Iomega Zip 100 ? 100 MB).

s

 

1995

 

Pojawienie się pierwszych ogólnodostępnych kart flash typu SmartMedia.

 

s

 

1997

 

Pierwsze użycie głowic GMR (Giant MagnetoResistive) w dyskach twardych (IBM Deskstar 16GP Titan ? 16,8 GB).

s

 

1997

 

Pierwszy dysk o prędkości obrotowej 10 000 obr./min (Seagate Technology ST19101 Cheetah 9 ? 9,1 GB).

s

 

1997

 

Pod koniec roku pojawiają się kolejne karty flash ? MultiMediaCard.

 

s

 

1998

 

Pierwszy dysk o prędkość obr. 12 000 obr./min (Hitachi DK3E1T-91 ? 9,2 GB).

s

 

1999

 

Pierwszy jednocalowy dysk twardy (IBM Microdrive ? 340 MB).

s

 

2000

 

Pierwszy dysk o prędkości obrotowej 15 000 obr./min (Seagate Technology ST318451 Cheetah X15 ? 18,35 GB).

 

s

 

2001

 

Przekroczono barierę 143 GB w pojedynczym dysku.

s

 

2002

 

Karty Memory Stick Duo (pamięci flash), karty xPicture (flash).



 

 

 

 

Źródło: Magazyn komputerowy "ENTER" numer 10/2003

 


Stworzone dzięki Joomla!. Designed by: business hosting postgresql Valid XHTML and CSS.